logo

BREIN Jaarboek 2010

Gepubliceerd op 04/01/2011 om 15:00 | Link

Ongeveer 600 sites, 100.000 advertenties, 100 handelaren en 1 criminele organisatie! In ons jaarboek leest u de volledige samenvatting van dit jaar.

Ontoegankelijk maken van illegaal aanbod

BREIN richt zich op bescherming van creatieve content tegen illegaal aanbod op met name internet. De content is film, TV series, muziek, games, interactieve software en, sinds het eerste kwartaal van 2010, ook digitale boeken. BREINs activiteiten betreffen voor 85% digitale bestanden op internet, 15% betreft dragers en omzeilingmiddelen, waarvan overigens tweederde ook weer via internet plaats vindt.

De aanpak van BREIN is gericht op de websites en webdiensten die illegaal aanbod van content faciliteren. Zij fungeren als het ware als winkels waar internetgebruikers naartoe gaan om toegang tot illegaal aangeboden bestanden te krijgen. Teneinde dit illegale aanbod ontoegankelijk te maken spreekt BREIN eerst de website aan, dan de hosting provider en uiteindelijk de access provider.

Melden en preventief toezicht

Het principe bij ontoegankelijk maken van illegaal aanbod is dat Notice & Take Down van specifieke verwijzingen, links of content alleen effectief is wanneer er incidenteel sprake is van illegaal aanbod. Wanneer het illegale aanbod structureel is dan is preventief toezicht van de website of webdienst noodzakelijk, dat is in het Mininova vonnis bepaald. Indien die dat weigert dan zal de site of dienst ontoegankelijk gemaakt dienen te worden. Afspraken met sites of diensten kunnen alleen gemaakt worden als de eigenaar/beheerder bekend is, een anonymus kan immers niet verantwoordelijk gehouden worden. Registratie van de juiste NAW (naam-, adres- en woonplaatsgegevens) door hosting providers is daarvoor essentieel evenals onmiddellijke opschorting van hosting indien er sprake is van registratie met onjuiste NAW. Dat gebeurt nu nog niet.

Superhelers en verbod op downloaden illegaal aanbod

BREIN werkt aan de verankering van effectieve civielrechtelijke handhaving door rechtspraak tegen zogenaamde superhelers die structureel toegang tot illegaal aanbod faciliteren. BREIN tekent daarbij aan dat een verbod op downloaden van evident illegaal aanbod noodzakelijk is voor de effectieve bestrijding van websites en diensten die dergelijk downloaden faciliteren. Nu het Hof Den Haag in hoger beroep heeft geoordeeld dat downloaden van illegaal aanbod is toegestaan onder de Nederlandse wet, lijkt aanpassing van die wetgeving essentieel. Doel daarbij is de aanpak van de superhelers.

Consumenten voorlichten en verleiden

De benadering van de vraagzijde op internet, de consumenten, is een kwestie van uitwerking door rechthebbenden en internetaanbieders van een gebalanceerd systeem van voorlichting en verleiding, van afwijzing van illegaal aanbod en verwijzing naar legaal aanbod. Dat zou onder auspiciŽn van de overheid moeten gebeuren. De invoering van een proportionele sanctiedreiging tegen volhardende inbreukmakende gebruikers zou pas overwogen behoeven te worden indien de handhaving tegen illegaal aanbod niet het gewenste effect sorteert.

Raamwerk van rechtspraak

BREIN werkt gestaag door aan een raamwerk van civiele rechtspraak tegen illegaal aanbod en het structureel faciliteren daarvan ongeacht het technisch protocol waarmee dat plaats vindt. Het doel is dat civielrechtelijke handhaving zodanig effectief is dat nieuwe illegale sites en diensten slechts een kort leven is beschoren alvorens zij ontoegankelijk worden gemaakt. In dit kader werden in 2010 meer dan 600 illegale sites en diensten ontoegankelijk gemaakt en vonden rechtszaken plaats tegen onder meer de usenet indexeerder FTD voor het stelselmatig verwijzen naar illegale bestanden op usenet, opnieuw tegen bittorrent site The Pirate Bay voor een algeheel verbod, tegen een access provider voor ontoegankelijk maken van The Pirate Bay nu die site zichzelf niet ontoegankelijk maakt conform eerdere vonnissen van de Nederlandse rechter en tegen een commerciŽle usenet provider News-service Europe (NSE) die betaalde toegang tot door haar opgeslagen illegale content biedt aan klanten van verkopers van usenet abonnementen. De Mininova zaak waarin de rechtbank de site had opgedragen preventief torrent-links naar ongeautoriseerde content te weigeren, kwam dit jaar ten einde doordat Mininova aan BREIN een schikkingsbedrag betaalde en haar hoger beroep introk. De site Shareconnector die hobbymatig verwijzingen naar bestanden op het eDonkey netwerk indexeerde werd ook in hoger beroep onrechtmatig geoordeeld en verboden.

600 sites, 100.000 advertenties, 100 handelaren en 1 criminele organisatie

In 2010 werden meer dan 600 illegale site en diensten ontoegankelijk gemaakt. Dit betrof voornamelijk p2p (bittorent) sites maar ook usenet sites, alsmede streaming en linksites die van cyberlockers gebruik maken. Bij Nederlandse cyberlockers werden op melding van BREIN meer dan 45.000 ongeautoriseerde bestanden verwijderd.

Bij zogenaamde vraag-en-aanbod sites werden ongeveer 100.000 advertenties voor illegale kopieŽn van boeken, films, TV series, games en muziek verwijderd. Daarnaast werd ook een honderdtal acties ondernomen tegen illegale handelaren die het steeds opnieuw proberen.

Door de FIOD-ECD werd een criminele organisatie opgerold die onder de naam Masterbox maandelijks een doos met 12 illegale discs van de nieuwste films, muziek en TV series verkocht. De actie werd gestart op aangifte van BREIN. De organisatie heeft naar schatting van BREIN sinds begin 2006 voor meer dan 16.5 miljoen euro van de illegale verzameldozen verkocht. Eerder werden invallen gedaan in perserijen in Polen, ItaliŽ, TsjechiŽ en Bulgarije.

De belangrijkste gebeurtenissen van 2010 nog eens op een rij

Myp2p moet ook preventief filteren

Het jaar begon met het oordeel van het Hof Den Bosch dat NTD (Notice & Take Down: verwijdering illegale content op melding) niet adequaat is voor een live-uitzending en legde een preventieve filterverplichting op aan de website Myp2p die naar live sportuitzendingen verwees. Dit komt overeen met de Mininova uitspraak waarin de rechter oordeelde dat die site verwijzingen naar commercieel geproduceerde entertainment content preventief verwijderd moet houden tenzij zij vaststelt dat die gelicentiŽerd is. De Mininova uitspraak was eerder ook al toegepast in het kort geding vonnis tegen The Pirate Bay.

Mininova site aangepast en geschikt

De beheerders van Mininova betaalden in december een geheim bedrag om een schadeclaim te schikken die BREIN namens haar aangeslotenen voorbereidde. Zij trokken hun hoger beroep in tegen het vonnis van de Rechtbank Utrecht dat daardoor onherroepelijk is. De website was eind vorig jaar al aangepast en laat enkel nog links toe naar bestanden waarover met rechthebbenden een afspraak is gemaakt.

Moet toegang tot The Pirate Bay geblokkeerd worden?

In de bodemprocedure tegen The Pirate Bay oordeelde de Rechtbank Amsterdam in juni dat de beheerders de site ontoegankelijk voor Nederland moeten maken. Eerder oordeelde de voorzieningenrechter dat zij illegale links van de site moesten verwijderen. In augustus bracht BREIN een van de beheerders persoonlijk op de hoogte van het bodemvonnis toen hij in Wenen opdook om aan een paneldebat deel te nemen. Het vonnis, alsmede de vordering van verbeurde dwangsommen, werd ook betekend toen de beheerders in Stockholm verschenen voor het hoger beroep in hun strafzaak. Het Hof aldaar veroordeelde hen in november opnieuw tot gevangenisstraffen en boete.

In Nederland heeft BREIN sinds juni rechtszaken lopen tegen access providers Ziggo en Xs4all om The Pirate Bay voor hun abonnees ontoegankelijk te maken. In Denemarken en ItaliŽ is al tot de hoogste rechter geprocedeerd met als uitkomst de blokkering door access providers van toegang tot The Pirate Bay. De voorzieningenrechter in Nederland kwam in juli tot de voorlopige conclusie dat BREIN eerst abonnees van Ziggo zou moeten aanspreken voor specifieke inbreuken. BREIN is daartegen in hoger beroep gegaan en heeft ook een bodemprocedure aangespannen. De vordering van Ziggo om prejudiciŽle vragen te stellen en eerst de uitspraak van het Europese Hof over filteren op netwerkniveau werd in december afgewezen.

Het is BREINs doel dat alle Nederlandse access providers de toegang blokkeren tot de door de Nederlandse rechter reeds verboden The Pirate Bay.

P2p indexeerder Shareconnector onrechtmatig

In februari oordeelde het Hof Amsterdam dat de website Shareconnector onrechtmatig is. De site publiceerde stelselmatig verwijzingen (zgn. ed2k-links) naar specifieke bestanden die illegaal via het eDonkey netwerk beschikbaar waren. De site werd op vordering van BREIN verboden. De strafrechtelijke equivalent van dat oordeel, d.w.z. geen inbreuk maar onrechtmatigheid door structureel naar inbreuk te verwijzen, is medeplichtigheid. Dat is ook het oordeel van de strafrechter in Zweden over de beheerders van de The Pirate Bay. Helaas is het Nederlandse Openbaar Ministerie niet-ontvankelijk verklaard in de strafzaak tegen onder meer Shareconnector. De strafrechtelijke autoriteiten hadden, zoals gebruikelijk, zelf nader onderzoek moeten doen naar aanleiding van de aangifte van BREIN. Door dit na te laten is de enige Nederlandse strafzaak tegen illegale websites sinds 2004 van de baan. Er is echter inmiddels uigebreide civielrechtelijke jurisprudentie die aangeeft dat dit soort sites moet stoppen of preventief filteren. Waaronder dus ook Shareconnector: de site blijft verboden op verbeurte van een dwangsom die maximaal tot 100.000 euro kan oplopen.

Verwijzingen usenet indexeerder FTD onrechtmatig

De Engelse rechter oordeelde in april dat de Usenet indexeerder Newzbin inbreuk maakte door het publiceren van zgn. NZB-links die verwijzen naar specifieke bestanden die illegaal in Nieuwsgroepen op het usenet worden aangeboden. Nederlandse usenet indexeerders staakten na sommatie door BREIN maar sommigen gingen over op de FTD copy-paste methode van verwijzingen. FTD had eerder haar NZB-knop verwijderd en spreekt over haar verwijzingen als spots om te verhullen dat veel van de populairste titels ook door haar gebruikers zijn geŁpload.

In de rechtszaak die Eyeworks tegen FTD aanspande over een van haar films, werden deze spots op FTD door het Hof Den Haag in hoger beroep onrechtmatig geoordeeld. Het is dan eind november. Eerder had de voorzieningenrechter geoordeeld dat FTD zelfstandig inbreuk maakte door publicatie van de verwijzingen. Daar ging het Hof niet in mee, net als eerder in onder meer de rechtszaken tegen Mininova, Shareconnector en The Pirate Bay, oordeelde zij niet zelfstandige inbreuk maar wel onrechtmatige daad. Over het verweer dat FTD downloaden faciliteert en downloaden van illegaal aanbod is toegestaan in Nederland, zegt het Hof dat FTD met haar spots naar de film stelselmatig illegaal aanbod stimuleert en oordeelt dat onrechtmatig.

In oktober kwam ook de bodemprocedure tussen BREIN en FTD ter zitting voor de Rechtbank Haarlem, daarin eist FTD een rechtmatigheidverklaring en BREIN een verbod plus schadeplichtigheidverklaring. Het vonnis daarin staat voorlopig gepland op eind december. Ondertussen zal FTD conform de Eyeworks uitspraak aan sommaties moeten voldoen om spots naar illegaal aanbod te weren. NTD is niet genoeg, vindt BREIN. Zij wil dat de site stopt of preventief filtert zoals dat ook voor andere stelselmatig onrechtmatige faciliteerders (superhelers) is gebeurd. Uitspraak wordt begin 2011 verwacht.

Uitbreiding filterverplichting naar commerciŽle usenet provider?

In mei verklaarde de Rechtbank Amsterdam BREIN ontvankelijk in haar vordering tegen de commerciŽle usenet provider NSE om illegale entertainment content van haar servers te weren. NSE houdt content op haar newsservers beschikbaar voor abonnees van haar contractpartners, zgn. resellers, die abonnementen voor toegang tot de servers verkopen. Het gaat daarbij om zgn. binaries waarmee films, TV-series, muziek en games worden opgeslagen. NSE wijst in beginsel elke verantwoordelijkheid af maar heeft lopende de procedure wel een NTD procedure ingevoerd en die te elfder ure aangescherpt. Dat is op zich een positieve ontwikkeling maar gaat in beginsel niet ver genoeg vindt BREIN.

Ook voor dit zakenmodel, waarbij structureel sprake is van ongeautoriseerd verveelvoudigen en openbaar maken van auteursrechtelijk beschermde content, vraagt BREIN toepassing van het principe van preventi f toezicht. Een NTD waarmee ongeautoriseerde bestanden op melding van de rechthebbende verwijderd worden, gaat in beginsel niet ver genoeg mede omdat de bestanden net zo snel weer terug geplaatst worden. Een preventief systeem onder verantwoordelijkheid van de uitbater moet de kraan dicht draaien. Als er dan toch nog iets illegaals doorglipt dan kan een NTD uitkomst bieden. Daarmee kan tegemoet gekomen worden aan het bezwaar dat filtering nooit 100% waterdicht is. De uitspraak in deze bodemprocedure wordt in de loop van 2011 verwacht.

e-Books bij BREIN

Vanaf het eerste kwartaal neemt BREIN op verzoek van het Nederlands Uitgeversverbond ook de civiele handhaving tegen de online verspreiding van illegale digitale kopieŽn van boeken op zich. Een enkele auteur reageert geschrokken omdat zij denkt dat haar lezers aangepakt gaan worden. Dat is echter onjuist, het gaat om illegaal aanbod dat een grote vlucht neemt na de introductie van de iPad. Terwijl uitgevers bezig zijn hun digitale aanbod uit te breiden, is bescherming tegen illegale verspreiding een vereiste. Binnen enkele weken brengt BREIN de verkoop van illegale kopieŽn via vraag-en-aanbod sites onder controle. Ook pakt BREIN superhelers aan die structureel toegang bieden tot illegale kopieŽn. Meestal gaat het daarbij naast boeken ook om andere auteursrechtelijk beschermde content maar soms ook om sites met verwijzingen naar gratis illegale digitale kopieŽn van uitsluitend boeken.

Acties tegen modchips die beveiliging omzeilen

In juli wees de Rechtbank Den Haag vonnis in twee gevoegde zaken die Nintendo tegen een aantal webwinkels had aangespannen om de verkoop van omzeilingsmiddelen en het ombouwen van consoles te verbieden. De rechtbank verbood de verkoop en ombouw met zulke modchips omdat die vrijwel uitsluitend gebruikt worden om illegale kopieŽn van computerspellen te spelen op de DS en Wii consoles van Nintendo. Het vonnis maakt de weg vrij voor verdere inbeslagname van deze omzeilingsmiddelen en schadevorderingen.In oktober ging Sony van start met een offensief tegen o.a. de zgn. PS3jailbreak. Die modchip omzeilt voor het eerst in drie jaar de beveiliging van de PlayStation PS3 game console tegen het afspelen van illegale kopieŽn van spellen. BREIN assisteert bij inbeslagnames.

Gallo rapport, ACTA en Kroes

In september aanvaardde het Europees Parlement het Gallo rapport over de handhaving van Intellectueel Eigendomrecht (IE). Het rapport roept de Europese Commissie op wetgevingsinitiatieven te ontplooien ter bescherming van de legale markt voor entertainment content waarbij een sleutelrol is weggelegd voor internetaanbieders in samenwerking met rechthebbenden. De in verdragen vastgelegde grondrechten moeten daarbij gerespecteerd worden, inclusief de fundamentele vrijheden op het internet, waarbij aangegeven wordt dat ook Intellectueel Eigendom een fundamenteel recht is dat bescherming verdient.

In december werd de definitieve versie van ACTA besloten door de onderhandelende landen waaronder Nederland. Eind november aanvaardde het Europees Parlement een resolutie waarin zij het verdrag een stap in de goede richting noemt. Zoals gebruikelijk bij een handelsverdrag bleef de inhoud tijdens de onderhandeling lange tijd vertrouwelijk hetgeen op veel weerstand stuitte omdat IE-verdragen wel openlijk onderhandeld worden. De geheimhouding leidde tot speculatie over mogelijke inperking van vrijheden. De uitkomst van ACTA sluit aan bij bestaande verdragen over minimum bescherming en verandert daarom niets wezenlijks voor Nederland. Wel stuurt het verdrag mede aan op strafrechtelijke handhavingmiddelen. ACTA gaat over bescherming tegen counterfeiting, d.w.z. namaak van farmaceutische en merkrechtelijk beschermde goederen, naast piracy van auteursrechtelijk beschermde werken.

Bij al deze initiatieven is steeds duidelijk dat bescherming van Intellectueel Eigendom, de handhaving tegen illegale concurrentie, om de ontwikkeling en groei van legaal aanbod gaat. In november brak Eurocommissaris Kroes een lans voor legaal aanbod op internet. Zij wil dat rechthebbenden, hun zakenpartners en collectieve beheersorganisaties pan-Europees kunnen licentiŽren. Ook BumaStemra is daar verklaard voorstander van. Kroes begrijpt dat handhaving tegen illegale concurrentie daarbij een noodzaak is. Via haar kabinet liet zij weten dat zij niet uit is op opheffing van BREIN zoals sommige internetmedia beweerden.

Europol actie tegen bronnen van internetpiraterij

In september vond een door Europol gecoŲrdineerde actie plaats in 12 Europese landen waaronder Nederland. Daarbij werden in totaal 49 servers van vier zgn. release groepen in beslag genomen en 16 verdachten aangehouden. Dergelijke groepen stellen zich ten doel om zo snel mogelijk illegale digitale kopieŽn van entertainment content te maken en via internet te verspreiden. Zij staan aan de bron van veel van de beschikbaarheid van ongeautoriseerde bestanden met films, TV-series, games, interactieve software, muziek en boeken op het internet. In dit geval was informatie van BAF, de Belgische equivalent van BREIN, aan de politie aldaar de aanleiding voor het internationale onderzoek.

Limewire veroordeeld voor inbreuk, moet filteren

In oktober veroordeelde de Federale Rechtbank van New York de uitwisseldienst Limewire voor auteursrechtinbreuk, het opzettelijk aansporen daartoe en oneerlijke mededinging. Limewire was, ook in Nederland, vooral populair voor het illegale aanbod van muziek. Zij moet volgens de rechtbank alles in het werk stellen om het inbreukmakend handelen van haar gebruikers te stoppen, onder andere door het installeren van een filter. De uitspraak is te vergelijken met het baanbrekende Mininova vonnis in Nederland.

Illegale handelaren en professionele piraten opgepakt

Gedurende het jaar vonden verscheidene politie acties plaats tegen illegale handel in kopieŽn van films, games en muziek. In april werden bij een DVD piraat in Maarsenbroek 24.000 illegale DVDs in beslag genomen. Dezelfde maand schikte een muziek piraat uit Den Bosch voor 12.000 euro met BREIN. In juni deed de politie een inval in Tiel bij een recidiverende piraat. In oktober nam de politie Haaglanden 39.000 illegale kopieŽn van Bolly- en Hollywood films in beslag. In december werd bij een actie tegen illegaal vuurwerk in Rotterdam een kopieerstudio thuis aangetroffen, apparatuur en 13 koffers met illegale DVDs die als master dienden, werden in beslag genomen. Tegen het einde van het jaar zijn in totaal meer dan 260,000 illegale kopieŽn ingenomen.

De grootste klapper kwam in oktober bij een internationale actie van de FIOD-ECD die dan de zgn. Masterbox bende oprolt. Vier verdachten, drie Nederlanders en een Belg, werden aangehouden en zitten nog altijd vast. Daags na de actie werd een Bulgaarse vrachtwagen aangehouden die de laatste maandoplage van 150.000 schijfjes kwam afleveren. De Masterbox was een verzameldoos met 12 discs die maandelijks uitkwam. Daarop stonden elke keer 7 bioscoopfilms, 16 afleveringen van populaire TV-series, 60 muziekalbums en 20 singles met een legale waarde van rond de 1000 euro. De dozen werden voor gemiddeld 35 euro verkocht. Maandelijks werd ongeveer 400.000 euro omgezet.

Een aantal verdachten zijn oude bekenden uit de jaren 90. Interessant is dat destijds een omzet van 1.2 miljoen euro per maand werd bereikt met illegale verzamelcds met een legale marktwaarde van 150 euro aan content die voor 12 euro werd verkocht. Nu was dat 400.000 euro per maand met illegale content met een legale marktwaarde van 1000 euro die voor gemiddeld 35 euro werd verkocht. De Masterbox bende leverde dus meer dan zes keer zoveel aan legale waarde en draaide daarmee eenderde van de omzet die 10 jaar geleden met dergelijke illegale handel gehaald werd.

Bij de actie is ook bewijs van andere strafbare feiten naar boven gekomen die in georganiseerd verband werden gepleegd. Het onderzoek werd gestart naar aanleiding van informatie van BREIN. Eerder vonden acties plaats bij perserijen in Polen, ItaliŽ, TsjechiŽ en Bulgarije in samenwerking met IFPI, zusterorganisaties van BREIN en politie en justitie aldaar.

Nederlandse sites down in de VS

In december werden in samenwerking met de Motion Picture Association of America 29 illegale websites ontoegankelijk gemaakt bij een Amerikaanse hosting provider. De sites waren op Nederland gericht, opereerden anoniem en gaven geen gehoor aan sommaties.

Eerder in het jaar werden door de Amerikaanse justitie al eens de domeinnamen van zeven illegale websites in beslag genomen waarvan een aantal eerder op sommatie van BREIN door hun Nederlandse hosting provider waren verwijderd.

Google ontvouwt antipiraterij initiatief

Begin december ontvouwt Google een antipiraterij initiatief dat door de MPAA, IFPI en RIAA een stap in goede richting wordt genoemd. Ook BREIN kijkt uit naar verdergaande samenwerking met Google om de vindbaarheid van illegaal aangeboden bestanden met entertainment content te verminderen. Door het terugdringen van illegale concurrentie in samenwerking met sleutelpartijen op het internet, kan de consument beter en sneller bediend worden door legale partijen die herinvesteren in nieuwe creatie.

Dat is een goed begin voor een voorspoedig 2011 voor iedereen.

« Ga terug naar de hoofdpagina